85 000 pertsona Baiona eta Bilbon

85 000 pertsona Baiona eta Bilbon

85 000 pertsona Baiona eta Bilbon Euskal Herriko bakearen alde, « Orain presoak » lemapean.

9 000 pertsona bildu dira gaur Baionan, Bakearen Artisauek eta Bake Bideak deiturik, euskal preso eta senideek pairatzen dituzten salbuespen neurrien bukaera eskatzeko, eta Frantziar gobernuari, Euskal Herriko delegazioaren eta gobernuaren arteko eztabaiden kari, bake prozesuaren aldeko urratsak eman ditzan.
Gobernuak 25 euskal preso politiko hurbildu eta 22 DPS estatus kendu ditu ETAren armagabetze orokorraren ondotik. Baina azken hilabeteetan egoera blokatua da, aitzinamendurik gabe, ETA erakundearen disoluzioa 2018ko maiatzaren 3an egin zelarik. Manifestazio honetan parte hartzen dutenek eta manifara deitzen dutenek euskal jendartearen gehiengoaren eskaera plazaratzen dute, bidea bururaino egin dadin, euskal preso guztiei beren eskubideak aplikatuak izan zaizkien :
Euskal preso politiko guztien hurbilketa, DPS estatusa preso guztiei kentzea , azken 29 urte hauetan presondegiratuak diren Txistor Haranburu, Jakes Esnal eta Jon Kepa Parot askatuak izatea eta baldintzapeko askatasunak aplikatuak izatea.

Manifestazioak, 102 auzapezen sustengua lortu du, hau da, ipar Euskal Herriko auzapezen %65ena, 80 sindikalistena, 40 apezena eta kultura arloko 70 bat pertsonalitaterena.
« Orain presoak » lema zeraman lehen oihal bat eraman dute kultura munduko ordezkariek, Jon Maia (bertsolaria), Amets Arzallus (bertsolaria), Peio Ospital (kantaria), Marie Cosnay (idazlea), Martine Bouchet (idazlea) Ximun Fuchs, Fermin Muguruza (kantaria), Eider Rodriguez (idazlea), Amaia Riouspeyrous (kantaria) ireki dute manifestazioa arratsalde 5etan.

Bigarren banderola bat eraman dute atzean « Bakea Euskal Herrian, orain presoak » lemarekin, 2017ko uztailetik Justizia Ministerioarekin eztabaidak daramatzan delegazioak (*), Euskal Elkargoko buru diren kide batzuek eta hautetsi eta parlamentariek  : Paul Baudry (Euskal Elkargoko presidente ordea), Kotte Ezcenarro (Euskal Elkargoko lehen presidente ordea) Michel Veunac (Biarritzeko Modem auzapeza, eskualdeko kontseilaria eta Euskal Elkargoko presidente ordea), Martine Bisauta (Euskal Elkargoko presidente ordea), Francis Gonzalez (Bokaleko auzapeza, Euskal Elkargoko exekutiboko kidea), Denise Saint Pée (senataria), Max Brisson (LR senataria), Vincent Bru (gehiengoko diputatua)… Jende lerroa Errepublika plazatik abiatu da, Aturri ibaia zeharkatzeko Santa Izpiritu zubitik, 300 hautetsi eta jendarte zibileko ordezkariek osatzen zutelarik lerro burua. Horietan ziren auzapez eta arduradun ezberdinak baina baita apezak eta LAB, FSU, ELA, CGT, CFDTko sindikalistak ere, eta MODEM, Europe Ecologie les Verts, Alderdi Sozialista, EAJ, EH Bai, EH Bildu edo Générations-eko ordezkari politikoak.

Gibelean segitu du Frantzian zein Espainian presondegiratuak diren euskal preso politikoen senideek zeramaten oihalak, « Etxean nahi ditugu » lemarekin euskaraz eta frantsesez.
Azken banderola bat eraman dute eragile, gazte mugimendu, Gaztetxe eta besta komiteetako kideek, « Orain presoak » aldarrikatuz manifestazioaren buruari bukaera eramateko.

Euskal Herriko milaka herritarrek osatzen zuten jende multzo handiak hartu du ondotik Santa Izpiritu zubia. Hainbeste jende izanik, manifestazioaren bukaera abiatu zenerako lehenak jadanik Roland Barthes gunera iritsiak zirela.

Ekitaldia

Bukaerako ekitaldia hiru hitzartzerekin bukatu da. Kotte Ezenarro, Hendaiako auzapeza eta Euskal Elkargoko presidente ordea izan da lehena hitza hartzen : “Hemen bilduak gira Baionan, Parisko elkarretaratze handitik urte batera, agintzen gaituztenei bake prozesua berrabiaraztearen garrantziaren urgentzia oroitarazteko. Baina 2018ko azaroan, delegazioak Justizia Ministerioarekin abiatuak zituen eztabaidak bat batean bertan behera gelditu ziren. Eztabaida horietan konfiantza osoa zelarik, Estatuak ez zien preso batzuei, preso orori aplikatzen zaizkien hainbat eskubide onartu nahi. Hitzartzea

Léonie Aguergaray, Muskildiko auzapeza eta Auzapezen Biltzarreko kideea : Maire de Musculdy, membre du bureau du Biltzar des Maires « Manifestazio hau Biltzarraren eta Bake Bidearen « Orain presoak » deialdia izenpetu duten 102 auzapezen sustenguarekin egin da. 60 auzapezek parte hartu dute. Euskal Herrian bakea eskatu eta lortzeko inoiz izan ez den mobilizazio bat da hau. Bakea ez da alderdi politiko baten eddo bestearen pribilegioa, denen beharra du, unibertsala da. Euskal Herri baketsu bat behar dugu orain eta etorkizuneko belaunaldientzat ere. » Hitzartzea

Anaiz Funosas, Bake Bideako presidenteak eta Michel Berhocoirigoin, bakearen artisauak manifestazioaren eta Euskal Herriko gehiengo politiko sozialaren aldarrikapen nagusiak oroitarazi dituzte : Anaiz Funosas-ek « armagabetzearen ondotik eta Pariseko manifestazioaren ondotik, justizia ministerioarekin ireki eztabaida guneak aitzinamenduak ekarri ditu». «Hurbilketaren gaia oraindik hor da, DPS estatusarena, isolatuak diren presoena, emazteena, baldintzapeko askatasunena, batez ere 30 urteko kartzelaldira heltzen diren Txistor Haranburu, Jakes Esnal eta Jon Kepa Parotena… Ezin gara blokeo egoera horretan gelditu».
Michel Berhocoirigoin-ek segitu du : « Salbuespeneko neurriak kentzea, Eskubide bat baita lehenik ez da iritzi kontu bat, ezin da interes edo aukeren arabera moldatzen den eskubide bat izan.» « Orain presoak » aipatzen ditugu, baina ez ditugu biktimak ahanzten : gatazkaren bihotzean dira, beraz gatazkaren konponbidearen bihotzean dira ere. Biktima guztiek dute ezagupenerako, egiaren ezagupenerako eta erreparaziorako eskubidea. Ez da hierarkiarik sufrimenduan, biktima guztiak gizaki berak gara. Presoen eskubideen errespetuaren alde mobilizatzea, ez da biktimei kalte egitea ».
Anaiz Funosas-ek segitu du : « Prozesuaren bukaera ez da ETAren bukaerarekin iritsi. Urrunago joan behar dugu : presoen gaiaren konponbidearen arloan, salbuespen neurri guztiekin bukatu behar da, justizia trantsizionalari esker, munduko beste gatazka guztietan egiten den bezala ».
Azkenik, antolatzaileek mobilizazioan parte hartu duten guztiak eskertu dituzte. Mobilizazioak aniztasuna erakutsi du, hori da mugimenduaren indarra. « Denen artean, prozesuaren motorra osatzen dugu ! »

Hitzartzea

Bukaera Joxean Artzeren «Txoriak txori» kantuarekin egin da, jende guztiak bereganatu duen kantua, emozio momentu azkarra sortuz.

ARGAZKI GALERIA